Crkva sv. Leopolda Mandića i sv. Nikole u Zavali – moderna župna crkva s vrednim rezbarenim Križnim putem

Crkva sv. Leopolda Mandića i sv. Nikole nalazi se u gornjem delu Zavale, malo iznad obalnog naselja i plaža. Na Google Mapsu označena je kao Crkva sv. Leopold Mandić, dok se u Zavali koristi i naziv crkva sv. Nikole i Leopolda Mandića.

Za razliku od starih kamenih crkvica kakve se susreću po unutrašnjosti Hvara, ovo je nova župna crkva. Gradnja je započela 2001. godine, a crkva je završena početkom drugog desetljeća 21. veka.

Najvredniji deo unutrašnjosti je poseban, ručno rezbareni Križni put, koji crkvi daje mnogo više karaktera nego što se može zaključiti samo prema njenom jednostavnom spoljašnjem izgledu.

Nova crkva u starom hvarskom krajoliku

Zavala se vekovima razvijala na južnim padinama Hvara, među vinogradima, kamenim kućama i poljoprivrednim terasama.

Nova crkva smeštena je upravo u takvom okruženju. Iako je savremena, ne pokušava dominirati krajolikom. Jednostavan oblik i svetlo pročelje dobro se uklapaju među kuće i zelenilo gornjeg dela mesta.

Od obale se prema crkvi lagano uspinje, pa se već tokom dolaska otvaraju lepi pogledi prema moru i Šćedru.

Gradnja je započela 2001. godine

Zavala je dugo čekala novu crkvu koja bi odgovarala potrebama mesta.

Gradnja je počela 2001. godine, a dovršena je tokom 2011. i 2012. godine. Time je mesto dobilo novu župnu crkvu nakon dugog perioda u kojem su se verski obredi oslanjali na starije crkvice i druge prostore.

Crkva je posvećena sv. Nikoli i sv. Leopoldu Bogdanu Mandiću, pa se u različitim izvorima može pronaći pod oba imena.

Vredan rezbareni Križni put

Najzanimljiviji deo crkve nalazi se unutra.

Crkva čuva vrednu zbirku postaja Križnog puta, ručno izrađenih u drvetu. Godinama ih je rezbario Rato Radonić, a ceo ciklus darovan je Zavali.

To nije serijski crkveni ukras, nego lokalno delo nastalo dugotrajnim ručnim radom.

Upravo zbog tog Križnog puta vredi zaviriti u crkvu i ako inače ne obilazite novije sakralne građevine.

Sveti Leopold Bogdan Mandić

Sveti Leopold Bogdan Mandić rođen je 12. maja 1866. godine u Herceg Novom.

Bio je kapucin i sveštenik, a najveći deo života proveo je u Padovi. Posebno je ostao poznat kao ispovednik i po svojoj želji za približavanjem hrišćanskog Istoka i Zapada.

Papa Ivan Pavao II. proglasio ga je svetim 1983. godine, a njegov se blagdan slavi 12. maja.

Njegovo ime u Zavali dobro se uklapa u noviju istoriju crkve, koja je nastala kao savremeno središte verskog života malog mesta.

Sveti Nikola i pomorska tradicija

Drugi zaštitnik crkve je sv. Nikola, jedan od najštovanijih svetaca u dalmatinskim obalnim mestima.

Sveti Nikola tradicionalno je zaštitnik pomoraca, ribara i putnika, pa njegova prisutnost u Zavali ima prirodnu vezu s mestom okrenutim moru.

Zbog toga ovu crkvu nije pogrešno nazvati ni crkvom sv. Nikole, što se često koristi u lokalnim turističkim opisima.

Može li se razgledati unutrašnjost?

Crkva je aktivni verski objekat, a ne klasična turistička znamenitost s cjelodnevnim radnim vremenom.

Najbolja prilika za ulazak je u vreme mise ili neposredno pre i nakon bogoslužja. Izvan tih termina vrata mogu biti zatvorena, pa se ne treba oslanjati na to da će unutrašnjost biti dostupna u bilo koje doba dana.

Ako je crkva otvorena, vredi ući prvenstveno zbog rezbarenog Križnog puta.

Za razgledavanje je dovoljno desetak do petnaest minuta.

Položaj iznad mora

Crkva se nalazi u gornjem delu Zavale, na oko pedesetak metara nadmorske visine.

Od plaža i obalnog dela mesta do nje se dolazi uzbrdo, ali udaljenosti u Zavali nisu velike. Šetnja je ugodnija ujutro ili predvečer nego tokom najveće letnje vrućine.

Položaj je dobar i kao kratka stanica tokom šetnje gornjim delom mesta, gde se još uvek najbolje oseća stariji, mirniji karakter Zavale.

Dolazak automobilom i parking

Do crkve se može doći automobilom lokalnom cestom kroz Zavalu.

U neposrednom području crkve ima prostora za ostavljanje vozila, ali ne treba očekivati veliko turističko parkiralište. Automobil treba ostaviti tako da ne ometa prolaz lokalnom cestom i pristup okolnim kućama.

Ako ste smešteni u Zavali, crkvu je jednostavnije posetiti peške.

Šta još videti u blizini?

Poset crkvi lako se može spojiti sa šetnjom kroz Zavalu.

Prema moru se spušta do plaža Zaca, Molva, Skalinada i Petarčica, dok iznad mesta počinju vinogradi i stari poljoprivredni krajolik južnih padina Hvara.

Zbog toga crkva nije mesto zbog kojeg treba planirati poseban višesatni izlet, ali je vrlo dobar dodatak obilasku Zavale izvan samih plaža.

Zašto vredi svratiti?

Crkva sv. Leopolda Mandića i sv. Nikole nije istorijska znamenitost stara nekoliko vekova, ali dobro pokazuje da verski život Zavale nije samo deo prošlosti.

Najveću vrednost ima njena lokalno izrađena zbirka Križnog puta, koja modernoj građevini daje lični karakter i vezu s mestom.

Ako tokom boravka u Zavali želite videti nešto više od plaža, restorana i mora, kratak uspon do crkve svakako ima smisla.

Korisne informacije

  • Naziv: Crkva sv. Leopolda Mandića i sv. Nikole
  • Na Google Mapsu: Crkva sv. Leopold Mandić
  • Mjesto: Zavala, otok Hvar
  • Vrsta objekta: župna katolička crkva
  • Početak gradnje: 2001. godine
  • Dovršetak: 2011./2012. godine
  • Posebnost: vredna ručno rezbarena zbirka Križnog puta
  • Sveti Leopold Mandić: blagdan 12. maja
  • Sveti Nikola: tradicionalni zaštitnik pomoraca i ribara
  • Razgledavanje unutrašnjosti: najbolje tokom mise ili kada je crkva otvorena za bogoslužje
  • Vrijeme potrebno za obilazak: približno 10–15 minuta
  • Položaj: gornji deo Zavale, iznad obalnog naselja
  • Pristup peške: jednostavan, ali iz pravca mora vodi uzbrdo
  • Pristup automobilom: lokalnom cestom kroz Zavalu
  • Parking: vozilo se može ostaviti u neposrednom području crkve, uz poštovanje prolaza lokalnom cestom
  • Najbolje vreme za poset: jutro ili predvečer tokom leta
  • Najbolje za: kratko razgledavanje sakralne baštine Zavale i poset vrednom rezbarenom Križnom putu