Старо гробје и гробот на Весна Парун во Грохотама

Старото гробје во Грохотама се наоѓа покрај црквата св. Стефан Првомаченик, во историскиот дел на местото. Тоа е мирен, мал простор опкружен со камени ѕидови, стари надгробни споменици и високи дрвја, а најпознатото почивалиште на гробјето припаѓа на хрватската поетеса Весна Парун.

Весна Парун е родена 1922. година на островот Зларин, а починала 2010. година. Иако не е родена на Шолта, со островот била поврзана преку мајчиното семејство и семејните корени во Грохотама. Според нејзината сопствена желба, погребана е токму на старото гробје покрај црквата св. Стефан, во близина на гробот на нејзиниот дедо Анте Мателјан Јукиќ.

Нејзиниот гроб лесно се препознава по едноставната светла камена плоча со врежано име и години на живот. Над гробот се наоѓа камен крст, а покрај него често може да се видат цвеќиња, свеќи и мали знаци на внимание кои ги оставаат жителите, учениците и почитувачите на нејзиното литературно творештво.

Гробот не е уреден како голем меморијален комплекс. Токму неговата едноставност и положба во сенката на дрвјата одговараат на тивката атмосфера на старото островско гробје. Посетителите овде главно доаѓаат индивидуално, без организирани обиколки, за да застанат покрај гробот, остават цвет или се присетат на некоја од нејзините песни.

Весна Парун се смета за една од најзначајните хрватски поетеси на 20. век. Пишувала е лирска поезија, проза, драмски текстови и дела за деца, а за време на долгото творечко живеење објавила голем број книги. Во нејзината поезија често се појавуваат љубов, осаменост, природа, минливост и положбата на поединецот во светот.

Шолта ја чува споменот на поетесата преку културни програми и манифестацијата Дани на Весна Парун. Пригодните собирања се одржуваат околу датумот на нејзиното раѓање, 10. април, и годишнината од смртта, 25. октомври. При тоа на гробот се полагаат цвеќиња и свеќи, а учениците и културните работници ги читаат нејзините стихови.

Старото гробје е интересно и независно од гробот на Весна Парун. На него може да се видат постари камени надгробни споменици и едноставни семејни гробници кои зборуваат за генерации на жители на Грохота. Покрај црквата се наоѓаат и остатоци од старокршќанската базилика и камени саркофази, па на мал простор се среќаваат траги од различни периоди на островската историја.

Гробјето се користи и денес, па затоа треба да се посетува со соодветно почитување. Потребно е да се движите по постојните патеки, да зборувате тивко и да избегнувате фотографирање на други посетители, погреби или приватни семејни гробници. Фотографирањето на гробот на Весна Парун генерално не е проблематично кога се изведува дискретно.

За обиколка не постои влезница ниту одредено туристичко работно време. Гробјето може да се посети за време на денот, но посетата треба да се избегнува за време на погреби и поголеми верски обреди. Во вечерните часови просторот не е прилагоден за туристичко разгледување.

Од централниот дел на Грохота до црквата и старото гробје се стигнува за неколку минути пешки. Високиот звоник на црквата св. Стефан е видлив од поголемиот дел на местото и претставува најдобар ориентација.

Непосредно покрај гробјето нема големо туристичко паркинг. Улиците околу старата јадро местимично се тесни, па е најдобро автомобилот да се остави на дозволен простор покрај пошироката улица и последниот дел да се помине пешки. За време на мисите, погребите и празниците паркинг местата во близина можат да бидат зафатени.

Површината на гробјето се состои од камени патеки, скали и местимично нерамна подлога. Лицата со намалена мобилност можат да имаат потешкотии со пристапот до одредени делови, па е добро пред доаѓањето да се провери најпрактичниот влез.

Посетата на старото гробје и гробот на Весна Парун најдобро е да се поврзе со обиколка на црквата св. Стефан, остатоците од старокршќанската базилика и старата јадро на Грохота. Станува збор за тивко и ненаметливо место кое нема обележја на класична туристичка атракција, но носи силна литературна, историска и емотивна вредност.